Prompt to po prostu polecenie, które wpisujesz do ChatGPT, Claude czy innego narzędzia AI. Różnica między słabym a dobrym promptem to często różnica między bezużyteczną odpowiedzią a tekstem, który możesz od razu wykorzystać. Oto 10 zasad, które zmienią jakość twoich wyników — z przykładami po polsku.
1. Powiedz, kim ma być AI
Zacznij od nadania roli: „Jesteś doświadczonym doradcą podatkowym”, „Jesteś nauczycielem angielskiego”. Rola ustawia ton, poziom szczegółowości i słownictwo odpowiedzi.
2. Podaj kontekst
AI nie wie nic o twojej sytuacji, dopóki jej nie opiszesz. Zamiast „napisz maila do klienta”, napisz: „Prowadzę mały zakład stolarski. Klient czeka na meble 2 tygodnie dłużej, niż obiecałem. Napisz przeprosinowego maila z propozycją rabatu 10%”.
3. Określ format wyniku
Chcesz listę punktów? Tabelę? Maks. 100 słów? Napisz to wprost: „Odpowiedz w formie tabeli z kolumnami: nazwa, cena, zalety, wady”.
4. Dawaj przykłady
Najszybszy sposób na uzyskanie odpowiedniego stylu: pokaż wzór. „Oto przykład opisu produktu, który mi się podoba: [wklej]. Napisz w tym samym stylu opis dla…”.
5. Dziel duże zadania na etapy
Zamiast prosić o cały biznesplan naraz, poproś najpierw o spis treści, potem o rozwinięcie każdej sekcji. Wyniki będą znacznie lepsze.
6. Proś o zadawanie pytań
Dodaj na końcu: „Zanim odpowiesz, zadaj mi 3 pytania, które pomogą ci lepiej wykonać zadanie”. To jeden z najniedocenianych trików.
7. Iteruj zamiast zaczynać od nowa
Pierwsza odpowiedź to szkic. Mów: „skróć o połowę”, „mniej formalnie”, „dodaj przykład z branży budowlanej”. Każda poprawka przybliża cię do celu.
8. Ustaw ograniczenia
„Nie używaj słowa «innowacyjny»”, „unikaj korporacyjnego żargonu”, „pisz krótkimi zdaniami”. Ograniczenia często poprawiają tekst bardziej niż wytyczne pozytywne.
9. Każ AI ocenić własną pracę
„Oceń swoją odpowiedź w skali 1–10 pod kątem [kryterium] i popraw wszystko, co zaniżyło ocenę”. Prosty mechanizm samokontroli, który regularnie podnosi jakość.
10. Zapisuj prompty, które działają
Dobry prompt to narzędzie wielokrotnego użytku. Załóż plik czy notatkę z promptami, które się sprawdziły — po miesiącu będziesz mieć własną bibliotekę.
Gotowy szablon na start
Jesteś [rola]. Pomóż mi [zadanie]. Kontekst: [2–3 zdania o sytuacji]. Wynik podaj w formie [format]. Ogranicz się do [limit]. Zanim zaczniesz, zadaj mi 2 pytania doprecyzowujące.
Ten jeden szablon załatwia 80% codziennych zastosowań.
Dopiero zaczynasz przygodę z AI? Zajrzyj najpierw do przewodnika: Czym jest ChatGPT i jak z niego korzystać?. A kiedy opanujesz prompty, sprawdź 5 automatyzacji z AI, które oszczędzą ci kilka godzin tygodniowo.
